Ο καθρέφτης στον διάδρομο της φυλακής ξεχώρισε τ
ο πρόσωπο του άντρα που πέρασε από το ράμμα της
ζωής. Στο σκοτάδι του 2015, όταν οι συναλλαγές σ
το σύστημα διακόπηκαν, η Πολυτεχνείου έκλεισε στ
ην είσοδο, και τα μέτρα απέκλεισαν το περιθώριο
της ιδιωτικής ζωής. Οι συνταξιούχοι έβγαζαν τα β
ασίλικα στα μαγαζιά των αναμνήσεων.
Η ελληνική μεσοπόλεμος έχει γίνει σύμβολο της απ
ομόνωσης — όχι μόνο για τους μετακινημένους, αλλ
ά για τον εαυτό της. Η απαγορευμένη οικογενειακή
σαγκα που είχε ξεχωρίσει το 1943 στο Μεσοπόλεμο
, τώρα επανεμφανίζεται στο στοιχείο της επιστροφ
ής: μια κόρη που μιλάει με την ακούσια αποχή του
πατέρα της. Οι φιλοξενίες στα Νησιά έχουν γίνει
μονόδρομος για την προστασία των αρχαίων μυθών.
Εκεί θα πάει, αν και η νομική απαγόρευση απαιτε
ί αναμονή δύο χρόνων.
Ο Λαϊκός Τραγουδιστής έχει ακούσει το άλλο τραγο
ύδι στο υποβάθρο της πόλης — το ίδιο που τραγουδ
ούσε στο Φοίνικα, στο Καλαμάτα, στο Βαρδούρι. Τώ
ρα το έχει απομνημονεύσει στην καρδιά, με την ίδ
ια συχνότητα που ακούγεται στο Μονοσκοπιό της Κα
ρδίτσας. Αλλά η κρίση τον έχει σκέπασε: το ραδιό
φωνο του είναι με κάρβουνο, το πρόσωπο του έχει
χαθεί στο ξεθωριασμό της πόλης.
Η Γυναικείο στο Λαυρίου έχει αναλάβει την επικοι
νωνία με τα ξένα παρασκήνια. Η μηχανή της προστα
σίας της παράδοσης απαιτεί δύο υπογραφές για κάθ
ε εγγραφή στο σύστημα. Αυτή τη φορά, η κόρη του
τραγουδιστή έχει αποδείξει την ταυτότητά της με
την υπογραφή της μητέρας, που δεν έχει ποτέ αναγ
νωριστεί. Η μηχανή επιβεβαιώνει: "Εγγραφή αποδεκ
τή". Η απομόνωση έχει κλείσει το κανάλι της προσ
φοράς.
Το τελευταίο εξεταστήριο του τραγουδιστή διεξάγε
ται στο πλατύσκαλο του νοσοκομείου. Οι ασθενείς
στον διάδρομο τον ακούνε. Το τραγούδι που τραγου
δάει — το ίδιο που είχε τραγουδήσει στο Αλεξανδρ
ούπολη το 1922 — δεν είναι μόνο απάντηση, είναι
πολιτικό θρίλερ. Το τελευταίο συνθήμα της εποχής
, που είχε απορριφθεί από τον νόμο της δεκαετίας
80. Το κορίτσι της έχει φτάσει στο πόρτα. Το πλ
άτος της απόκρισης είναι μια σημαία με δύο χρώμα
τα: το πράσινο της επιστροφής, το μαύρο της ξεχω
ριστής μνήμης.
Στο τέλος, το τραγούδι ακούγεται από την απομόνω
ση της Χρυσής Επικράτειας. Το σύστημα της διακοπ
ής της συναλλαγής έχει αναληφθεί. Η μηχανή της π
ροστασίας είναι κλεισμένη. Ο άντρας στο πλατύσκα
λο κοιτάζει το παιδί που τον κοιτάζει από τον κα
θρέφτη. Το τραγούδι τελειώνει. Το σημείο ανάκλησ
ης έχει γίνει ελεύθερο. Η νοσταλγία δεκαετίας 80
δεν είναι μνήμη — είναι ζωή.
