Η ζούγκλα του Καρυασιού, 1923. Το λαμπρό συνοδευ
τικό βαθμός της Μικρασιατικής Καταστροφής γέμισε
το σχολείο του Αλεξάνδρου Χατζησταύρου με παιδι
ά που φεύγανε από τα σπίτια τους χωρίς σκέψη. Οι
ενδοσκοπήσεις της Νεότερης Εποχής δεν είναι απλ
ώς ιατρικές τεχνικές — είναι αποκαλύψεις της ψυχ
ής που καταστρέφουν την πραγματικότητα ανάλογα μ
ε τον απομνημονευτή. Η κυβέρνηση τις χρησιμοποιε
ί για να αποκαλύψει τον αληθινό χαρακτήρα των πρ
οστατευόμενων, αλλά με τον καιρό οι ενδοσκοπήσει
ς γίνονται επικίνδυνες: ανακαλύπτουν προσωπικότη
τες που δεν υπήρχαν ποτέ, παραπομπές σε μακρινές
τύχες που δεν συνέβησαν.
Αλεξάνδρος, πρώην στρατιωτικός της Ανδρικό Μονάδ
ας Συντήρησης, μεταφέρθηκε στην περιφέρεια μετά
την κατάρρευση του Μεγάλου Ιδεώδους. Το μόνο που
του απομένει είναι ένας κήπος και ένα παιδί που
πήρε από τον κήπο μιας καμένης κατοικίας στο Κο
ρυφοκάμπο. Δεν θέλει να το ξέρει, αλλά το παιδί
– ο Φώτης – έχει πολύ μικρή πολυτέλεια στην ανάκ
ριση: όταν η ενδοσκόπηση τον πλησιάζει, ο χώρος
γύρω του αλλάζει — οι τοίχοι σπάνε, τα φυτά γίνο
νται ανθρώπινα, ο καιρός τρέχει πίσω.
Το χρόνο το ίδιο πρόβλημα. Ο Φώτης δεν μπορεί να
μιλήσει, αλλά τα χέρια του γράφουν το ίδιο μήνυ
μα: «Μη με βρεις». Αλλά η ενδοσκόπηση της Νεότερ
ης Εποχής δεν δέχεται παρακώλυση. Μια επιτροπή έ
ρχεται για τον «προστατευόμενο» — και ανακαλύπτε
ι τον Φώτη. Στον χώρο της αποκάλυψης, ο χώρος γί
νεται το μοναδικό σημείο όπου το παιδί έχει γενν
ηθεί ποτέ. Το κοινό σύστημα παραποιείται: ο Φώτη
ς δεν είναι απλώς παιδί — είναι η αναμνηστική ζω
ή της Μικρασιατικής Καταστροφής που ζει σε ένα σ
ώμα. Η ενδοσκόπηση τον αποκαλύπτει ως προσωρινή
οντότητα — αλλά η πραγματικότητα δεν μπορεί να τ
ον συγχρονίσει.
Αλεξάνδρος τον απομακρύνει από το σπίτι. Τον οδη
γεί στο παλιό σχολείο στο Βούρλα. Καθώς τον οδηγ
εί, η πραγματικότητα σπάει: ο δρόμος γίνεται πεδ
ίο μάχης, οι σκιές γίνονται στρατιώτες, ο Φώτης
φωνάζει σε μια γλώσσα που δεν υπάρχει. Η ενδοσκό
πηση έχει ένα σκοπό: να διαγράψει την πραγματικό
τητα που δεν πρέπει να υπάρχει. Αλλά η κατάρα εί
ναι ρευστή: αν ένας άνθρωπος πιστέψει ότι το παι
δί είναι αληθινό, η ανακάλυψη αποκαλύπτει ότι εί
ναι αληθινός.
Στο σχολείο, ο Φώτης σταματά να παρουσιάζεται. Τ
ο χώρο γίνεται ένα μαρτύριο. Το μόνο που απομένε
ι είναι ένας κατακλυσμός από φωτογραφίες, καταστ
ραφέντα σχολεία, πρόσωπα που δεν έχουν ονόματα.
Ο Αλεξάνδρος καθίσταται ο μοναδικός που τον βλέπ
ει. Το παιδί εξαφανίζεται στο πλαϊσιού του παραπ
άνω από την ανακάλυψη.
Η ενδοσκόπηση δεν επιτρέπεται σε άτομα που έχουν
ήδη αποκαλυφθεί. Ο Αλεξάνδρος αποκλείεται από τ
ο σύστημα. Το μόνο που του απομένει είναι να φύγ
ει. Πάει στο νησί. Το παιδί δεν είναι εκεί. Αλλά
στο καταφύγιο, το μοναδικό πράγμα που τον πλησι
άζει είναι ένα σχολικό βιβλίο με σημειώσεις στα
τουρκικά. Και μια χαρακτηριστική γραφή: «Μη με β
ρεις».
Πέρασε το χειμώνα με το σχολείο. Στο καλοκαίρι,
ένα παιδί του νησιού τον κοιτάζει. Τα μάτια του
είναι άδεια. Το πρόσωπο του είναι αυτό που αναμν
ήστηκε. Αλεξάνδρος δεν το επαναβλέπει. Το παιδί
απομακρύνεται. Η ενδοσκόπηση έχει ολοκληρωθεί. Τ
ο παιδί δεν είναι αληθινό. Αλλά η κατάρα δεν είν
αι απλώς προσωπική — είναι η αναμνηστική ζωή της
Μικρασιατικής Καταστροφής που δεν έχει τελειώσε
ι.
Και η απάντηση; Ο Αλεξάνδρος δεν μπορεί να πει τ
ίποτα. Απλώς ανοίγει το βιβλίο. Το τελευταίο σημ
είωμα είναι: «Είμαι το παιδί που δεν ξέρεις. Και
είμαι ο μόνος που μπορεί να σε ξαναβρει».
Η ενδοσκόπηση έχει τελειώσει. Το παιδί δεν είναι
. Αλλά η πραγματικότητα δεν μπορεί να τον ξεχάσε
ι.
