Ο Ευθύμιος, πρώην στρατιωτικός του 1922, επιστρέ
φει στην Κρήτη μετά από είκοσι χρόνια, φέρνοντας
ένα βιβλίο χαρτιού που περιέχει μόνο το όνομα «
Μιχάλης» και μια εικόνα από τον Μοναστήριο της Π
αναγίας. Το βιβλίο του έχει εξαφανιστεί από το σ
τρατό, αλλά το περιέχει πληροφορία που δεν μπορε
ί να εξηγηθεί: οι αρχαίοι χάρτες της νήσου είναι
καταστραμμένοι σε λεπτομέρειες που αντικατοπτρί
ζουν τον ίδιο.
Στο Μεσοπόλεμο, η επαρχία δεν προσαρμόστηκε στην
καθημερινότητα — η επίγεια συνείδηση έχει γίνει
σύστημα αναγνώρισης. Οι άνθρωποι δεν μιλούν για
το παρελθόν, αλλά μοιράζονται μνήμες με συνταγέ
ς. Η μεταφορά των ιστοριών συμβαίνει μόνο στα σε
λίδια που περιέχουν θηρία και κατακλυσμούς. Η ζω
ή δεν είναι προσωπική — είναι κοινή, αποκλειστικ
ή, παραδοσιακή.
Κατά τη διάρκεια της επιστροφής, ο Ευθύμιος βρίσ
κει την Αναστασία, μια γυναίκα που μιλάει με τον
τρόπο της Παναγίας, χωρίς να έχει ποτέ εμφανιστ
εί στα πολιτικά δελτία. Το σώμα της είναι γνωστό
στα τοπικά οικογενειακά χρονολόγια, αλλά δεν υπ
άρχει άρθρο για την καταγωγή της. Από την πρώτη
στιγμή, η αγάπη τους ξεκινά με ένα σύμβολο: το π
ερίφημο ποτήρι του Ιστορικού Συμβουλίου, που έχε
ι μεταφερθεί στην περιοχή από τον 1860.
Η επαρχία της Κρήτης δεν προσφέρει ταυτότητα — π
ροσφέρει πολιτική εξουσία. Η απαγορευμένη αγάπη
αναγνωρίζεται μόνο όταν ένας άνδρας μεταμορφώνετ
αι σε περίφημο συγγραφέα του Χρόνου. Όταν ο Ευθύ
μιος αρχίζει να γράφει το βιβλίο, η γραφή του αλ
λάζει. Τα γράμματα γίνονται αρχαία. Οι φράσεις γ
ίνονται θεολογικές. Η σελίδα που περιέχει το όνο
μα «Μιχάλης» αρχίζει να φωτίζεται με προερχόμενο
φως από το βάθος του έδαφους.
Εκείνος δεν είναι ο Μιχάλης. Είναι ένα παράσιτο
που επιβιώνει στο σώμα ενός νεκρού. Η άδεια ταυτ
ότητα έχει συνδεθεί με έναν αρχαίο μύθο: η επανά
κληση των προϊστορικών θεών μέσω της αναφοράς σε
τόπους που δεν είναι πια στην απλή γη. Το σύστη
μα δεν επιτρέπει να ζήσεις ως κάτοχος ταυτότητας
αν δεν έχεις συνδεθεί με την αρχαία πολιτεία. Τ
ο έδαφος της νήσου έχει μεταμορφωθεί: οι μνήμες
είναι φυσικές, οι αγάπες είναι πολιτικές, η αποκ
άλυψη είναι θρησκευτική.
Η Αναστασία τον αποκαλύπτει την αλήθεια: η αγάπη
τους είναι μέρος του μύθου. Η περιοχή της Παναγ
ίας είναι μια θέση που δεν υπάρχει στα χάρτες —
αλλά εμφανίζεται σε συνειδητές αποκαλύψεις. Όταν
ο Ευθύμιος γράφει την τελευταία σελίδα, η γλώσσ
α περιέχει το όνομα του πρώτου αρχαίου βασιλιά.
Το σώμα του αλλάζει: οι πληγές του από τον πόλεμ
ο γίνονται μυστήριο.
Η επαρχία της Κρήτης προσφέρει την αποκάλυψη. Το
μυστήριο δεν λύνεται — γίνεται μέρος της συνείδ
ησης. Ο Ευθύμιος εξαφανίζεται. Το βιβλίο του παρ
αμένει στο περίβολο του Μοναστηριού. Στην άκρη τ
ης σελίδας, το γράμμα «Μ» γίνεται στοιχείο της π
ραγματικότητας. Η αγάπη δεν περιέχεται σε λόγια
— περιέχεται σε χώρους που δεν υπάρχουν. Το μετα
πολίτευση της νησιού έχει ξεκινήσει. Το άλλο που
πέρασε δεν θα ξαναγυρίσει.


