Το νησί Βασιλικό, ξεχωρισμένο στο βάθος του Αιγα
ίου, χάνεται από τον χάρτη το 1923. Οι φυγάδες τ
ης Μικρασίας το εγκαταλείπουν σαν άμεση απόφαση
της εθνικής καταστροφής. Το νησί απομονώνεται. Η
γλώσσα παραμένει εκεί, ξεχωρισμένη από τον εθνι
κό λόγο, με αρχαία φωνή της Ελληνικής πολιτισμού
.
Η Λαϊκή Δασκάλα, ο Παναγιώτας, αναλαμβάνει την ε
κπαίδευση των παιδιών. Κάθε χρόνο μεταφέρει με τ
α χέρια της τον ημερήσιο πίνακα στο σχολείο, από
την αποθήκη της σπιτικής της. Στο 1947, σε ένα
άδειο διάστημα της σελίδας, παρατηρεί ένα περίερ
γο σημείο: ένα αρχαίο μέτρο περιέχει έναν τύπο γ
ραφής που δεν αντιστοιχεί σε καμία γλώσσα. Όταν
το διαβάσει, το στόμα της αναπνέει με άλλη φωνή
— η δική της φωνή, αλλά από μία άλλη εποχή.
Το 1952, η ξεκινάει να μεταφέρει το κείμενο σε ν
έα μορφή. Κάθε φορά που το γράφει στον πίνακα, τ
α παιδιά ακούν φράσεις που δεν έχουν μάθει. Μία
ζεστή ημέρα, το μαθητήριο αρχίζει να αλλάζει: η
γλώσσα τους αποκτά ξένη προφορά. Ένα παιδί μιλάε
ι με αρχαία εκφράση για το ήλιο. Άλλος παίρνει τ
ον τίτλο "Πολιτεία" με συνταγή από την
Αθήνα του
400 π.Χ.
Ο νόμος του νησιού δεν επιτρέπει την αναφορά σε
«αρχαίες εννοιές» — απαγορεύεται να εκφραστεί το
μυστικό της γλώσσας. Αλλά το κείμενο εξαπλώνετα
ι. Οι γονείς αρχίζουν να φοβούνται. Το σχολείο κ
λείνει για τρεις ημέρες. Το μαθητήριο είναι στο
προσκήνιο της εθνικής έρευνας.
Η Δασκάλα παίρνει το κείμενο και το κρύβει στον
κόλπο της. Στο τέλος της εβδομάδας, όλα τα παιδι
ά στο σχολείο μιλούν με άλλη φωνή — η φωνή της Α
ρχαίας Ελλάδας. Η θέατρο στην ακτή έχει γεμίσει.
Οι γονείς περιμένουν. Η Δασκάλα μπαίνει στο κέν
τρο. Γράφει στον πίνακα: «Εμείς δεν έχουμε χάσει
τη γλώσσα. Η γλώσσα μας μας έχει επιστρέψει». Η
φωνή της αναβλύζει από το σχολείο. Τα παιδιά απ
αντούν συγχρόνως. Το νησί ξεκινάει να ζει σε δύο
χρόνους.
Το επόμενο χρόνο, η διδασκαλία γίνεται πρόγραμμα
στην Αθήνα. Το κείμενο δεν είναι πια κλεισμένο.
Η Δασκάλα απομένει στο νησί. Το σχολείο είναι ά
νοιξη. Τα παιδιά τραγουδούν σε μία γλώσσα που έχ
ει ξεχωρίσει από την ιστορία. Κάθε χρόνο, το έτο
ς αρχίζει με την αναγνώση της αρχαίας γραφής. Η
γλώσσα δεν είναι πλέον μέσο. Είναι ζωή.
Καμία πρόσκληση. Καμία εκπομπή. Μόνο οι φωνές τω
ν παιδιών, οι πίνακες, η γη. Το νησί δεν είναι π
λέον χωρίς χρόνο. Είναι μέσα σε αυτόν.
