Το Προσκυνητήριο της Αγίας Λουκίας στο Βελεστίνο
καταρρέει κατά τη διάρκεια της θερινής θερμότητ
ας, και οι ξεροκομμένοι άνθρωποι από την περιοχή
μεταφέρουν το εσωτερικό της σε ένα μεταλλικό φο
ρτηγό που σταματάει στον περίβολο. Το φορτηγό γί
νεται το Κέντρο Γυναικείου, όπου τα παιδιά διδάσ
κονται με σκανδαλισμένες μελέτες, και οι γυναίκε
ς αναλαμβάνουν την εκκλησιαστική εκπαίδευση, τον
υπολογισμό των αρχαίων συναντήσεων, και την κατ
αγραφή της εξαφάνισης των ονομάτων. Οι νομικές α
παιτήσεις για την αποδοχή στο κέντρο απαιτούν τη
ν αποδοχή της «καθαρής γραμμής» – η επίσημη έκδο
ση της ιστορίας που δεν αναφέρει τα παρακαταρτικ
ά προσώπα, μόνο τα αναγνωρισμένα ήδη από την Εθν
ική Επιτροπή.
Ο Μποέμης Ζωγράφος, που ξεκίνησε το ταξίδι του α
πό την Αθήνα με μια αποσπασμένη ζωγραφική καρτέλ
α από το 1930, βρίσκει το χωριό σε απογοήτευση.
Τα καταρρέατα τοιχώματα της σχολικής τάξης του π
αππού του έχουν αντικατασταθεί από έναν ξύλινο π
ίνακα με γραμμένα τα ονόματα των παιδιών που δεν
επέστρεψαν από την Ανατολική Μικράσια. Η σκοτει
νή του ζωγραφική, που αναπαριστούσε μια απομονωμ
ένη γυναίκα με σκούρα φορεία, είναι η μοναδική ε
πιστολή που του έφτασε από την αδελφή του, η οπο
ία είχε αποκλειστεί από το κέντρο το 1942 για «π
ροσβολή της Στρατιωτικής Τιμής» – επειδή είχε πρ
οστατεύσει έναν πολέμιο άντρα στο καταφύγιο.
Εντούτοις, όταν ανακαλύπτει την άδεια στούτζα το
υ παππού, μέσα στην οποία βρίσκεται ένα φωτογραφ
ικό φυλλάδιο με έναν νεαρό στρατιώτη που κρατάει
το χέρι μιας κορίτσιας από το χωριό, η σιωπή το
υ περιβάλλοντος αρχίζει να θρυμματίζεται. Το πρό
σωπο του στρατιώτη είναι του παππού του. Το κορί
τσι είναι η μητέρα του. Η εικόνα δεν είναι μόνο
σε καταχώρηση – είναι παραβίαση της Καθαρής Γραμ
μής. Το πλαστικό πλαίσιο που την κρατάει είναι κ
ομμένο στο κέντρο, με το χέρι του στρατιώτη να έ
χει αποκοπεί.
Με την πρώτη φορά από την αποχώρησή του, αρχίζει
να ζωγραφίζει το παραβιασμένο φωτογραφικό φυλλά
διο σε έναν μεγάλο πίνακα, με τα σκούρα χρώματα
να αποκαλύπτουν την εκκρεμούσα ιστορία. Κάθε βήμ
α της ζωγραφικής είναι παραβίαση της επισήμου αν
τίληψης. Το κέντρο της Γυναικείου δεν αντιδρά στ
ην έκθεση – αλλά η σκοτεινή οργάνωση που παρακολ
ουθεί το κέντρο, η οποία είχε δημιουργηθεί για ν
α αποκρύψει την πραγματικότητα, ξεκινά την αναζή
τηση του. Το αρχικό καθήκον της ομάδας είναι να
ελέγχει τα προϊόντα του κέντρου – τώρα αλλάζει σ
ε καταγραφή της ενόχλησης.
Στην παρακαμπτήρια στο μεταλλικό φορτηγό, ο Μποέ
μης ζωγράφος αποκαλύπτει την εικόνα σε μια μικρή
ομάδα κοριτσιών που αναζητούν το παρελθόν τους.
Το πίνακας παραμένει εκεί. Το φωτογραφικό φυλλά
διο δεν επιστρέφει. Η Στρατιωτική Τιμή δεν είναι
πια αυτό που την πίστευαν. Η ερωτική σχέση που
έμεινε στο σκοτάδι επιστρέφει στο φως, αλλά όχι
ως αποκάλυψη – ως πραγματικότητα που ξεκινάει να
γίνεται ιστορία. Το χωριό δεν έχει επανασυγκροτ
ηθεί. Έχει αρχίσει να μιλάει.
