Η νομική απαγόρευση για την είσοδο ξένων στο νησ
ί Βεργίνα ισχύει από το 1923, από την ίδια την η
μέρα που άδειασε η Κωνσταντινούπολη. Οι μετανάστ
ες του Μεσοπόλεμου κατοικούν σε κατασκήνωση με σ
κορπισμένες κατοικίδες, καθώς η οικογενειακή ένω
ση είναι η μόνη ασφάλεια. Το νησί δεν έχει ηλεκτ
ρικό, η κοινωνική τάξη βασίζεται στην προσφορά σ
τον άμαξα – το πλαστικό που αντικαθιστά την προσ
τασία.
Ο Λαϊκός Τραγουδιστής, ο Νίκος Σαμαράς, ακούγετα
ι στα δείπνα του νησιού από το 1926. Τραγουδάει
με φωνή που φαίνεται ξερούλη, αλλά με ρυθμό που
καθρεφτίζει το συναίσθημα της ξεχασμένης Μικράς
Ασίας. Το έργο του δεν αναγνωρίζεται από την επι
τροπή, αλλά το συντρίβει το χρόνο. Η Γυναικείο ε
ίναι το μόνο θεσμός που δεν καταργήθηκε – μία μο
ναχική γυναίκα που καταγράφει τις ιστορίες με γρ
αμματόσημα στα χαρτιά, ξεκινώντας από το 1922.
Το 1931, κατά τη διάρκεια του ηλιοβολισμού, ο Νί
κος ανακαλύπτει μια κατασκήνωση χρυσού στον θάλα
σσα πίσω από τον Φαρο. Το χρυσό δεν είναι σε κον
σέρβες – είναι σε μεγάλα, ακατανόμαστα κομμάτια
που έχουν φαρμακοποιηθεί με σκόνη από την παλιά
Κωνσταντινούπολη. Είναι το πλούτο της εκκενώσεως
– το τελευταίο υπολοιπό της Μεγάλης Ιδέας.
Η έκθεση είναι αδύνατη: η ανακοίνωση οποιουδήποτ
ε πλούτου στο νησί απαιτεί την προστασία της Γυν
αικείο. Αν αποκαλύψεις το πλούτο, θα σου πάρουν
τον τίτλο του τραγουδιστή. Αν το κρατήσεις, θα σ
ε θεωρήσουν ανταρσία. Η ανακάλυψη δεν είναι προσ
ωπική – είναι η συλλογική απομνημόνευση.
Στο 1932, ο Νίκος ανακαλύπτει ότι η σκόνη από το
χρυσό είναι θεραπευτική για το καρδιακό πρόβλημ
α της Γυναικείο. Την ξαναβάζει στη ζωή. Η Γυναικ
είο την καταγράφει στο βιβλίο τους ως «Κρατημένο
ς Χρόνος». Το νησί δεν προσφέρει νέο πλούτο – πρ
οσφέρει ζωή.
Το 1935, ο Νίκος αποφασίζει να το εκτελέσει. Έχε
ι την επιτροπή να τον ακούσει στο μέσο της ημέρα
ς. Αντί να το δώσει, το καίει στη θάλασσα με μια
μικρή πυρκαγιά που δεν απειλεί το νησί. Το χρυσ
ό εξαφανίζεται στο νερό, αλλά η προσωπική ιστορί
α του έχει ήδη γραφεί.
Η Γυναικείο δεν τον αποκαλεί ξανά τραγουδιστή. Τ
ον αποκαλεί «Αυτός που άφησε το πλούτο να γίνει
μύθος». Το νησί δεν γίνεται πλούσιο – γίνεται αξ
ιοπρεπές. Το χιούμορ δεν είναι στο περιστασιακό
– είναι στην απόφαση να μην κερδίσεις, αλλά να μ
ην χάσεις τον εαυτό σου.
