Η συνάντηση της Ελένης με τον Γιώργο στον τελετο
υργικό χώρο του Λευκού Οίκου δεν ήταν απλή παρέμ
βαση. Η θέση της γιορτής, πάνω από την αγορά του
Καλλιθέα, μετατράπηκε σε μονόπατο μεταξύ των δύ
ο κόσμων: ο αναμνηστικός ζωγραφισμός του Σοφοκλέ
ους, η ανταλλαγή καρτών από το πρόσωπο του Βλαχό
πουλου, η σιωπή της στο τραπέζι – όλα ήταν προκα
ταρκτικά συστήματα ελέγχου. Το σαμποτάζ ξεκίνησε
στις 10:47 μ.μ., όταν οι πυράκτες της αναμνηστι
κής αίθουσας αποκαταστάθηκαν με μια εξαρτημένη ρ
οή ηλεκτρικής ενέργειας – αλλά όχι από έκκληση,
από την επιστροφή του σεισμού.
Ο Γιώργος, παλιός αντάρτης από την Χάλκη, ήταν π
αρών με το χαρτί παραγγελίας για τον εργαστήριο
ζωγραφικής, αλλά δεν είχε προετοιμαστεί για το χ
αρτί που άφησε στον πίνακα – μια σημαία με τον α
ρχαίο ορίζοντα της Μικρασίας. Αυτή η σημαία, ενε
ργοποιημένη από την αποστολή της ηλεκτρικής μονά
δας, ξεκίνησε τον έλεγχο του συστήματος πολιτική
ς διακριτικής ενημέρωσης, που το 1975 έγινε νόμο
ς: τα παιδιά των φυγάδων δεν επέτρεπε να έχουν π
ρόσβαση σε παραστατικές δομές που περιείχαν οργα
νωμένη μνήμη. Το σύστημα αποκλείζει την επαναλήψ
ιμη απομνημόνευση.
Η Ελένη έστριψε τον διακόπτη στον πάγκο – ένας κ
οινός κόμβος για τον ελέγχο των εικόνων – και εκ
είνη η στιγμή, το συστηματικό άνοιγμα της παράδο
σης έδειξε το πρώτο σημείο: την εξαφάνιση της ει
κόνας του πατέρα της από το φωτογραφικό πίνακα τ
ου νησιού. Δεν ήταν αποκλεισμός. Ήταν ελέγχου.
Στις 11:32, ο Γιώργος έφερε το κλειδί από το παλ
ιό συρτάρι του κατασκήνιου, με την απόδειξη ότι
η Ελένη είχε συμπληρώσει την επιστολή για την επ
ιστροφή στο Αμοργό – η οποία είχε απορριφθεί ως
"εκτός ιστορικής αξίας". Το σύστημα δε
ν επέτρεπε
την επιστροφή της μνήμης σε μορφή απόφασης. Αυτ
ή η απόφαση επιβαρύνθηκε με τον θάνατο του αδελφ
ού της το 1987 – ένα γεγονός που ήταν προκαταρκτ
ικό στο πλαίσιο της ελεγχόμενης συναίσθησης.
Η εκκένωση του χώρου ξεκίνησε όταν ο πυροσβεστής
άνοιξε την πόρτα – ένας από τους τελευταίους πο
υ δεν είχε αναφέρει το ψήγμα της Μικρασίας στην
εκπαίδευσή του. Αυτός ο πυροσβεστής ήταν ο μοναδ
ικός που είχε συναντήσει τον Γιώργο στον Αμοργό,
το 1978. Όταν ο Γιώργος του χαμογέλασε, η Ελένη
σηκώθηκε και έβαλε το κούρεμα του πατέρα της στ
ο συρτάρι – ένα πορτοφόλι που δεν είχε ποτέ ανοί
ξει.
Η ηλεκτρική μονάδα σβήστηκε. Το συστηματικό πολι
τικό σύστημα επανήλθε στην ισορροπία. Αλλά το πο
ρτοφόλι είχε παραμείνει. Το έλεγχος της μνήμης δ
εν ήταν στην τεχνολογία – ήταν στην επιλογή. Και
σε αυτή την επιλογή, η Ελένη επέλεξε να μείνει.
Η μνήμη της δεν ήταν πλέον μόνο της. Ήταν και τ
ου Γιώργου. Και αυτή η διπλή ζωή, που είχε φυλαχ
τεί για πέντε δεκαετίες, τώρα ζούσε.
